Web Content Accessibility Guidelines
Postrzegalność – czyli działaj na zmysły!
Funkcjonalność – wszystko na 100%
Zrozumiałość – tak! Zarozumiałość – nie!
Solidność znaczy kompatybilność
Kto powinien tworzyć strony lub aplikacje zgodnie z wytycznymi WCAG?

Web Content Accessibility Guidelines

Często zapominamy, że Użytkownikami Internetu są osoby z niepełnosprawnościami np. wzroku, słuchu, ruchu lub z różnego rodzaju zaburzeniami poznawczymi. Aby mogły w pełni korzystać z aplikacji i serwisów www musi być spełnionych kilka dodatkowych warunków. Wszystkie zasady ułatwiające osobom z niepełnosprawnościami korzystanie ze stron i aplikacji zostały spisane i określone jako Web Content Accessibility Guidelines. Wyznacza on standardy dotyczące dostępności treści internetowych dla wszystkich. Tworzą go 4 filary:

Każdy z tych obszarów jest dokładnie opisany i podzielony na sekcje szczegółowo określające, jakie elementy powinny znaleźć się na stronie www oraz jakie funkcje i ułatwienia powinna posiadać. Z perspektywy technicznej nie ma tu żadnych niespodzianek lub skomplikowanych utrudnień. Na poziomie projektowania UX i UI powinniśmy jednak brać już pod uwagę, jak wyświetlać informacje tekstowe oraz graficzne, by były czytelne dla każdego.

Postrzegalność – czyli działaj na zmysły!

Jak już wspomnieliśmy, wytyczne WCAG mają na celu dostosowanie stron i aplikacji dla osób z niepełnosprawnościami. Dlatego musimy podejść do zadania zarówno empatycznie, jak i technicznie. Gdy Użytkownik nie jest w stanie posługiwać się myszą komputerową, ogromnym udogodnieniem będzie dla niego możliwość zwiedzania strony za pomocą samej klawiatury. Najczęściej przemieszczanie się po stronie odbywa się wówczas się za pomocą przycisku ‘Tab’ ­– od lewej do prawej, idąc wierszami, zaznaczając element po elemencie. Dzięki temu, Użytkownik może łatwo przejść do interesującej go pozycji w menu oraz otworzyć link wciskając klawisz ‘Enter’. Dodatkowo, nie tylko pozycje w menu, linki lub pola formularza powinny być w ten sposób zaznaczane. Najlepiej, gdyby wszystkie elementy, w tym także grafiki, były możliwe do zaznaczenia za pomocą klawiatury. Bardzo ważne jest wyraźne i widoczne zaznaczenie aktywnego elementu, czyli tak zwane ‘fokusowanie’. Użytkownik nie może „zgubić się” na stronie i powinien zawsze wiedzieć, w którym miejscu się znajduje i gdzie decyduje się „kliknąć”.

Dodatkową wytyczną z zakresu postrzegalności stanowią napisy i transkrypcja filmów i materiałów audio. To stosunkowo szybkie do wdrożenia rozwiązania, a ułatwiające odbiór naprawdę znaczącą!

Kolejnym, ważnym elementem filaru postrzegalności, jest działanie w zakresie fontów i wyświetlania treści. Takim rozwiązaniem jest wdrożenie kilku najbardziej popularnych wersji kontrastowych, dzięki czemu treści mogą być bardziej widoczne i czytelne – żółte litery i czarne tło. Zadbajmy również o możliwość wyboru kilku wielkości czcionek, aby ułatwić czytanie osobom z wadami wzroku.

Funkcjonalność – wszystko na 100%

Dbajmy o to, aby niezależnie od formy nawigacji, każdy Użytkownik mógł w pełni korzystać z funkcji i opcji, jakie oferuje strona www lub aplikacja. Nikt nie lubi korzystać z półśrodków lub ograniczonych wersji. Zapewnijmy spójność przekazywanych informacji. Odpowiedzialne za to są – w pełni zrozumiałe i dobrze określone – nagłówki i tzw. ‘szybkie linki’, które pozwalają przejść do właściwej treści lub kolejnej podstrony. Jasno i prosto komunikujmy, co oraz gdzie Użytkownik powinien wpisać. Projektujmy formularze tak, aby ich walidacja zawierała wypunktowane elementy, które wymagają poprawy. Te elementy często przysparzają sporo problemów Użytkownikom, a można je rozwiązać w prosty technicznie sposób.

Jeżeli na stronie jest dużo animacji lub interaktywnych elementów, dodajmy opcję wstrzymania lub całkowitego wyeliminowania takich sekcji.  To dla osób z problemami ze wzrokiem może być sporą ulgą i ułatwieniem w skupieniu się na najważniejszych informacjach. Jeżeli jednak nie mamy takiej możliwości, załóżmy odpowiedni czas na zapoznanie się z treścią i wykonaniem danej czynności, bez niepotrzebnych rozpraszaczy (np. nagła zmiana treści, tła lub innego elementu). Przykładem akcji, która może wymagać dłuższego czasu jest sesja po zalogowaniu się do panelu klienta, kiedy Użytkownik pozostaje ‘bezczynny’. Mija tak zwana ważność sesji. W takiej sytuacji warto umieścić widoczny licznik z prostym info, czego dotyczy. Można umieścić w nim link, który jasno zakomunikuje, że kliknięcie w niego może wydłużyć sesję o kolejne kilka minut. Dzięki temu Użytkownik będzie doskonale wiedział, ile ma czasu do końca sesji i w jaki sposób może ją wydłużyć bez uczucia presji lub frustracji.

Zrozumiałość – tak! Zarozumiałość – nie!

Pewnie sam niejednokrotnie spotkałeś strony, które były zbudowane za pomocą specjalistycznego, twórczego lub bardzo technicznego języka. Być może czasami czułeś się skołowany, czego właściwe dotyczy czytana przez Ciebie sekcja. Dlatego, jeżeli tylko to możliwe, starajmy się posługiwać zrozumiałym dla innych językiem. Nie oznacza to, że mamy rezygnować z technicznych określeń na rzecz uproszczeń. Nic z tych rzeczy. Jeżeli nie jest to konieczne, unikaj metafor, zawiłych określeń, zdań kilkakrotnie złożonych lub enigmatycznych CTA. Jeżeli posługujesz się skrótami lub akronimami nie zapomnij ich rozwinąć, a nawet wyjaśnić ich znaczenie w języku polskim. Przykładem komunikatu, który może spowodować niemałe problemy każdemu Użytkownikowi jest:

Ile razy zastanawiałeś się, co tak naprawdę zadzieje się po wybranie przycisku ‘TAK’. Czy zachowasz pliki, czy może użyte zaprzeczenie w pytaniu oznacza ich skasowanie? Nie + nie =TAK? Można się pogubić, prawda? A o ile prościej byłoby podjąć decyzję, gdyby komunikat był sformułowany tak:

Sens i akcja, która się kryje za komunikatem jest ta sama, a jednak w drugim przypadku zdecydowanie łatwiej i szybciej jest podjąć decyzję, prawda? Upewnijmy się zawsze, że treści w komunikatach lub walidacji użyte na stronie, są jednoznaczne. Jeżeli jakieś zdanie lub pytanie wywołuje niepewność i konsternację, lepiej inaczej je sformułować – im prościej tym lepiej. Komunikat stanie się bardziej intuicyjny, jednoznaczny, a co najistotniejsze poprowadzi Użytkownika z godnie z Twoim zamysłem.

Solidność znaczy kompatybilność

To jedyne typowo techniczne zagadnienie, które wymaga prawidłowego przygotowania i opracowania. Kompatybilność oznacza, że nasza strona lub aplikacja jest w stanie działać bez uszczerbku na każdym urządzeniu (np. specjalistycznych ekranach dla osób niewidomych) oraz że każda przeglądarka będzie w stanie właściwie wyświetlić zawartość strony.  Dodatkowo, kompatybilność i spełnienie wytycznych, pozwoli technologiom wspomagającym Użytkownika na zgłaszanie i informowanie go o pojawiających się komunikatach lub oknach wymagających uwagi.

Kto powinien tworzyć strony lub aplikacje zgodnie z wytycznymi WCAG?

Szczegółowe wymogi WCAG powinny spełniać podmioty publiczne, które posiadają stronę lub/i aplikację mobilną. Wskazane jest także, aby organizacje pozarządowe działające w zakresie promocji zdrowia lub działające na rzecz osób z niepełnosprawnościami, zadbały o przyjazne przedstawienie i udostępnienie treści internetowych.

Pomimo tego, że zasady WCAG muszą zostać spełnione np. na stronach internetowych uczelni wyższych, stronach administracji rządowej warto wdrażać, chociaż kilka podstawowych udogodnień, na stronach komercyjnych. Czy to strona usługowa, czy produktowa – będą mogły z niej aktywnie korzystać również osoby z niepełnosprawnościami.

Jeżeli nie masz pewności, że Twoja strona internetowa spełnia standardy WCAG lub chcesz, aby taką była porozmawiajmy o szczegółach. Pomożemy wdrożyć najważniejsze udogodnienia, które bez zakłócania dostępności strony, poprawią doświadczenia użytkowników, którzy z niej korzystają.